Interventies
Risico voor de Staat op 31-12-2015
geld garanties
Interventies Risico voor de Staat op 31-12-2015
geld garanties
Overname Fortis / ABN AMRO 67.6815 34.7653 32.5463 31.7053 31.7053 31.7053 31.5053 25.8772 0 0 0 32.6113 9501 9501 9501 9501 00 00 0 0
Nationalisatie SNS REAAL 0 0 0 0 0 3.8001 3.8001 2.7001 0 0 0 0 0 0 0 4.1661 3.6001 2.6231 0 0
Kapitaal- verstrekkings- faciliteit 13.7501 7.5651 7.0651 3.5651 2.8151 2.0651 5651 5651 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Garantiefaciliteit bancaire leningen 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2.7401 47.1014 38.9983 33.1753 16.9002 9.8621 00 00 0 0
Verruiming deposito- garantiestelsel 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Voorfinanciering uitkering depositogarantie stelsel IJsland 1.2361 1.4351 1.4351 9921 7011 6241 11 00 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Back-upfaciliteit ING 0 15.8572 13.0841 10.2641 7.6551 2.7221 00 00 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Totaal risico voor de Staat op 31-12-2015
 
82.667 59.622 54.130 46.526 42.876 40.916 35.871 29.142 2.740 79.712 39.948 34.125 17.850 14.978 3.600 2.623
miljoen €

Nationalisatie SNS REAAL

Exitstrategie

De minister van Financiën beheert de belangen van de Staat in de financiële sector en bereidt ook de afwikkeling van de interventies voor (de exitstrategie). 

De minister informeerde op 23 augustus 2013 de Tweede Kamer over de toekomstplannen voor ABN AMRO, ASR en SNS REAAL (1). Daarbij vroeg hij de Tweede Kamer in beginsel in te stemmen met de voorgestelde vervolgstappen.

Over SNS REAAL schrijft de minister dat de Staat op 19 augustus 2013 een herstructureringsplan heeft ingediend bij de Europese Commissie. In dit plan stelt hij voor om de bank- en verzekeringsactiviteiten van SNS REAAL te splitsen. De verzekeraar en de bank kunnen dan los van elkaar verkocht worden. De minister gaf aan dat de activiteiten van SNS REAAL nog niet klaar waren om verkocht te worden. Op 18 december 2013 keurde de Europese Commissie het herstructureringsplan goed (2).

Verkoop REAAL

De minister informeerde de Tweede Kamer op 6 juni 2014 over het advies, dat NLFI in mei 2014 aan hem had uitgebracht over de verkoop van REAAL (3). De minister informeerde naar aanleiding van dit advies de Tweede Kamer op 6 juni 2014 ook over zijn voornemen om in de zomer van 2014 een verkoopproces te starten voor REAAL (4). Het voornemen om de verkoop van REAAL te starten past binnen de afspraken die met de Europese Commissie waren gemaakt in het herstructureringsplan van SNS REAAL om bank en verzekeraar te splitsen.

Op 16 februari 2015 informeerde de minister van Financiën de Tweede Kamer per brief over een voorwaardelijke verkoop van VIVAT Verzekeringen (voorheen REAAL N.V.) en haar groepsmaatschappijen (de ‘verzekeringsgroep VIVAT’) aan de Chinese verzekeraar Anbang Group Holdings Co Limited (5). Op 30 juni 2015 is de definitieve koopovereenkomst met Anbang gesloten. De verkoop omvatte de volgende financiële transacties:

  • Anbang doet een kapitaalinjectie in VIVAT van 1,35 miljard euro;.
  • Anbang betaalt de interne leningen van SNS Bank en SNS REAAL af, die aan de verzekeringsgroep VIVAT zijn verstrekt ter waarde van 552 miljoen euro plus rente;
  • De  belastingvordering op VIVAT over de jaren 2013 en 2014 is op 85 miljoen euro vastgesteld. SNS REAAL draagt deze belastingvordering over aan Anbang;
  • Netto, na verrekening van de belastingvordering, is de verkoopprijs 1 euro. Deze verkoopprijs is onder de boekwaarde van circa. 1,8 miljard euro ultimo 2014.

De Nederlandsche Bank, als toezichthouder op de Nederlandse verzekeringssector, en de Chinese toezichthouder op de verzekeringssector (CIRC)hebben in juli 2015 toestemming verleend voor de verkoop. Op 23 juli 2015 zijn de aandelen VIVAT, en daarmee de economische en juridische eigendom overgedragen door SNS REAAL aan Anbang.
Op 26 juli 2015 heeft de minister van Financiën de Tweede Kamer per brief geïnformeerd over de voltooiing van de verkoop van VIVAT Verzekeringen (voorheen REAAL) en haar groepsmaatschappijen (de ‘verzekeringsgroep VIVAT’) aan Anbang (6).

SNS Bank loskoppelen van SNS REAAL

Op 28 augustus 2015 heeft de  minister van Financiën een brief gestuurd over het verbreken van de band tussen SNS Bank en de SNS REAAL door de aandelen rechtstreeks onder te brengen bij NLFI. Doordat VIVAT onder de boekwaarde is verkocht, lijdt de Holding SNS REAAL een verlies. Volgens de toezichtregels moet SNS Bank de Holding mee consolideren. Het boekverlies vertaalt zich in een te lage geconsolideerde kapitaalratio van SNS Bank samen met de Holding, terwijl SNS Bank zelfstandig voldoende kapitaal heeft. Daarom zal de band tussen Holding en Bank worden doorbroken door de Bank direct onder de Staat te plaatsen. Hierdoor hoeft niet langer geconsolideerd te worden, waardoor het boven genoemde negatieve effect op de kapitaalratio niet meer aan de orde is. De Holding zou daarna, nadat zij aan haar verplichtingen had voldaan, worden ontmanteld. 

Op 30 september 2015 heeft de Staat SNS Bank gekocht en ondergebracht in SNS Holding. Hierbij zijn geen kasstromen te pas gekomen. De Staat heeft SNS Bank verkregen voor € 2,7 miljard door het eerder aan SNS REAAL verstrekte overbruggingskrediet van € 1,1 miljard te verrekenen met het aankoopbedrag en het restant van de koopprijs van € 1,6 miljard schuldig te blijven aan SNS REAAL Holding die een vordering op de Staat heeft verkregen.

Toekomst SNS Bank

In de brief van 22 mei 2015 aan de Tweede Kamer schreef de minister van Financiën dat hij in 2015 niet zou besluiten over een verkoop van SNS Bank. Hij vindt het van belang dat SNS Bank een sterke zelfstandige positie verwerft in het Nederlandse bankenlandschap voordat hij een besluit neemt. Op zijn verzoek heeft NLFI in juni 2016 hierover geadviseerd. Kern van dit advies is dat SNS Bank nog niet geschikt is voor verkoop.(8).

Volgens het advies is nog niet voldoende interesse in de markt voor een verkoop van SNS Bank tegen voor de Staat acceptabele voorwaarden. SNS Bank zou meer tijd nodig hebben om een sterke positie in de Nederlandse bankensector te verwerven.(10) Hoewel sinds de nationalisatie van SNS REAAL de financiële resultaten van de bank verbeterd zijn, staan de opbrengsten en de kosten onder druk. Oorzaken voor opwaartse druk op de kosten zijn:

  • de zeer lage rente die leidt tot een neerwaartse druk op de marges en volumes;
  • de hogere toezichtskosten;
  • de afsplitsing van SNS REAAL;
  • de onzekerheid over de kapitaalstructuur veroorzaken opwaartse druk op de kosten.

Hierop schreef de minister van Financiën op 1 juli 2016 in een brief aan de Tweede Kamer dat hij naar aanleiding van het NLFI-advies een besluit over de toekomst van SNS Bank uitstelt.(9)

Verkoop Propertize

De minister van Financiën informeerde de Tweede Kamer op 16 oktober 2015 over het advies van NLFI voor een alternatieve verkoopstrategie naast de bestaande afbouw van de portefeuille van Propertize (11). De minister gaf aan naar aanleiding van dit advies voornemens te zijn het verkoopproces van Propertize te willen starten, met als doel Propertize onderhands te verkopen (12). In zijn besluit van 9 december 2015 machtigt de minister van Financiën NLFI om het verkoopproces van Propertize feitelijk te starten en alle daarmee samenhangende werkzaamheden te verrichten (13).

De minister van Financiën stelde twee voorwaarden aan het verkoopproces:

  • De verkoop gaat niet door als de verkoopopbrengst niet voldoet aan de verwachtingen. Hierbij zal de verkoopopbrengst worden afgewogen tegen de risico’s die de Staat loopt bij een verkoop van Propertize met het huidige afbouwscenario.
  • Het tweede voorbehoud ziet op de door de Staat aan Propertize afgegeven garantie. Het risico dat hiermee gepaard gaat moet afnemen of gelijk blijven ten opzichte van het risico dat de Staat nu loopt. De maximale omvang van deze garantie was inclusief de verschuldigde rente aan het einde van 2015 € 2,6 miljard.

Op 28 juni 2016 heeft de minister van Financiën de Tweede Kamer geïnformeerd over de verkoop van Propertize.(14) Met het Amerikaanse consortium Lone Star Funds/J.P. Morgan Securities (LS/JP) is een koopovereenkomst gesloten. De koopprijs is vastgesteld op € 895,3 miljoen. Hiervan wordt € 22,5 mln. uitgekeerd als aan bepaalde voorwaarden is voldaan die samenhangen met de liquidatie van een vastgoedproject en € 29 miljoen wordt gebruikt om toekomstige rentelasten aan de obligatiehouders te betalen. De netto-opbrengst zal daarmee € 843,8 miljoen bedragen.

LS/JP koopt Propertize inclusief al haar rechten en verplichtingen. De aansprakelijkheid van de Staat voor de afgegeven garanties aan Propertize is gemaximeerd op € 1. Uitzondering is een specifieke vrijwaring die gerelateerd is aan overdrachtsbelasting voor onroerend goed, waarvoor een gelimiteerde aansprakelijkheid van de Staat geldt. Propertize zal de bij haar uitstaande leningen na de transactie blijven beheren.
De minister schrijft in zijn brief dat aan de hiervoor genoemde voorwaarden in het verkoopproces is voldaan. Op 27 september 2016 is de verkoop van Propertize afgerond.

 

  1. Brief van de Minister van Financiën aan de Tweede Kamer van 23 augustus 2013, kenmerk: FIN/2013/395
  2. Besluit Europese Commissie over nationalisatiemaatregelen SNS REAAL, 18 december 2013.
  3. Advies verkoop REAAL en ASR, NLFI, mei 2014.
  4. Brief minister van Financiën aan Tweede Kamer, nr. FIN/2014/164U, 6 juni 2014. Brief van de Minister van Financiën aan de Tweede Kamer van 16 februari 2015, kenmerk: FIN/2015/277U.
  5. Brief van de minister van Financiën aan de Tweede Kamer van 16 februari 2015, kenmerk: FIN/2015/277 U.
  6. Brief van de minister van Financiën aan de Tweede Kamer van 26 juli 2015, kenmerk: FIN/2015/909.
  7. Brief van de minister van Financiën aan de Tweede Kamer van 28 augustus 2015, kenmerk: FIN/2015/970U.
  8. Brief van de minister van Financiën aan de Tweede Kamer van 22 mei 2015, kenmerk: FIN/2015/227U.
  9. Brief van de minister van Financiën aan de Tweede Kamer van 1 juli 2016, kenmerk: 2016-0000084937
  10. Advies toekomstopties SNS Bank, juni 2016.
  11. Advies verkoop Propertize, oktober 2015.
  12. Brief van de minister van Financiën aan de Tweede Kamer van 16 oktober 2015, kenmerk: FIN/2015/1198.
  13. Besluit minister van Financiën van 9 december 2015, Staatscourant 2015, nr. 46524.
  14. Brief van de minister van Financiën aan de Tweede Kamer van 28 juni 2016, kenmerk: 2016-0000084474.